Strona główna

powrót
  
Wydawca Internetowej wersji magazynu U NAS
 
  Swojski chlyb
     

   Witom was piyknie roztomiyli ludkowie. Chciołbych wom tukiyj porozprowiać ło tym jako to kiejś, downi, pjykli swojski chlyb. Piyrwej, jak mi rządziyła mamulka to nie było chałupy w kierej by nie było pjekaroka. Jo pamjyntom w doma piekarok ale nie pjykli my już w nim chlebiczka, bo bół zamurowany. Bez tóż my bajtle musieli lotać ze słomionkami do piekorza aże na Nowsi za rzyka.

   Cało ceremonijo to rychtyk rozoczynała się łod monki kiero trzabyło prziwiyź ze młyna łod młynorki Hynklinej fourt ze Turzi, noń ale to sie robjyło jyno roz za rok, a chlyb sie piykło kożdy wtorek, jak trzabyło.

   Zaczynało sie już dziyń pryndszy na wieczór, trzabyłosymnyć z goury dziyszka i sumionki i rozgrzoć niociastek z kierego robiyło się kwosek. Wczas rano, jak bergmony szły na pociong to mama zaczyniała ciasto, bo musiało sie dobrze wyruszać. Byłbych zapomnioł, zawdy odlywała do gorczka kwasku na żur, do nos, no i do ciotek, bo go tyż radzi jedli. W tyn dziyń, jak sie tyn roztomiyły chlebiczek pjykło w cołkij chałpie łod rana woniało kwoskami no i czornom kawom, kiero sie wczas rano warzyło i łona stoła potym co łki dziyń w garcu na trombie żeby rontym bez cały dziyń była letno do picio. Dziyżk zawdy zstoła przi piecu na ryczce, a bez zima wele pieca, kiery był rozchajcowany tak, że aże ruła było cołko czerwono łod hycu.

   W tyn dziyń musieli my też pryndzy stować i skyrsz tego, że trza było przed szkołom jeszcze iść z chlebym do piekorza. Jak my stanyli to mama już kulała kukle ciasta, a przi tym śpiywała Godzinki. Nieśmieli my sie też przetwiyrać, żeby się ciasto dobrze ruszało, a na to sie dowało pozour, bo jak niy to chlyb był niecherski, zakalec.

   My dzieci w tyn dziyń musieli sie też gibnyć, pryndzy sie umyć, oblyc i porzykać. Lonty to zawsze musiały być piyknie poswijane w szranku abo na stołkach. Pryndzy trzabyło pośniodać, bo po drodze trzabyło zaniyść chlyb do piekorza. Ale wracomy do chlebiczka. Jak się ciasto już dobrze wyruszało, to mama to ciasto musiała dobrze wymiynsić, a potym na stole robiyła kukle kiere się dowało do samionek. Samionka była wyłożono biołym płotnym i posuto monkom. Jak już te kukle ciasta dało sie do samionki na chlebie klejyło sie kartki z nazwiskiym i mianym i wyciskało sie znak krzyża. Pamiyntom jak roz było z tego larmo w doma, bo żech te kartki poszczigoł na zolycki do kościoła. Jak już wszystko było gotowe to pukeltasza na pleca, sumionki pod parze i do piekorza. Te chodzyni z tym chlebym do piekorza to nie było taki proste jakby sie zdało. Roz był hyc, roz loło, była zima, kielzaczki i śniyg, no i kamraty.

   Nojgorzi było bez zima, sumionki wosiyło się na sankach i nieroz skuli kielzaki sumionki z ciastym leżały porościepowane na śniegu, abo co gorzi zatonkane we wodzie. Jak piekorz Janek jyno wejrzoł, to zaroski wiedzioł co my z tym chlebym wyrobiali. Jak sie szło ze szkoły do dom to po drodze szło się po wypieczony chlyb. Nojczyńści kamraty szły symnom, bo po droudze szło trocha tego świyrzego chleba szkubnyć. Blekiedy to od strony skrowka była wygryziono tako dziura w chclebie, że cało rynka tam wlazała. Nazot z tym roztomiłym chlebiczkym to my okropnie radzi chodziyli bez ujców plac, a wiycie czamu, bo ciotka zawsze dała nom pieczek z gruszek, żeby sie nom po drodze nie mierzło. My byli tym pieczkom radzi ale dodom sie nom nie śpiychało. Nikedy po drodze zagrało sie fusbal abo w pinki pod mostym. Głod nom ne było bo mielimy pecynki swojskigo woniającego chleba, skierego zjedzone były skrowki no i trocha oszczontki ze srodka. A w doma czekała nas pochwała za szumny chlebiczek, ale były też i szmary za wygryziony pecynek. Ale chcleba stykło na pewno do wszystkich do prziszłego tydnia, i było wesoło.

Andrzej Nowak



(c) Wszelkie prawa zastrzeżone. Isos multimedia & redakcja periodyku "U Nas", Gorzyce Październik 2003.