Strona główna

powrót
 

Wydawca Internetowej wersji magazynu U NAS

 

Roztomiyli ludkowie!

 

   

Jo myślała, że już zaniechóm to klachani, że już sie Wóm na pewno zmeirzło, ale po przeczytaniu w Wasze gazecie piyknego opisu o wyszkubkach, zmiyniyłach zdani, bo już fest dłógo żyja i pamiyntóm przedwojynne szkubaczki. We kożde chałupie było to szkubani. Dziołcha musiała dostać na wiano dwie chrube pierziny, sztyry zegłowki i dwa zegłowki paradne. Jak prziszło na świat małe, to szły do mamulki po piyrzi na dłógi zegłowek. Syn dostowoł jedna pierzina i dwa zegłowski. Tóż te biydne matki i starki szkubały colutki życi, bo w chałupach było moc dziecek, nie to co teraz. Chodziyło sie szkubać na wracka. Jak sie chciało mieć 10 szkubaczek, to trzabyło 10 tydni wracać. Zaczło sie już po jesiynne robocie, a kończyło przed Wielkanocóm, kożdy tydziyń w insze chałupie. Nie było też żodne wielki gościny. W soobota upiykli w brutwannie placki ze syrym, do tego kawa z upolóne rży abo juńczmiynia. Bónkawa piyli yny fest bogaci. Żodyn też nie przigrowoł jak Wasz Makosz, bo karlusy żodnych instrumyntów ni mieli, mało kiery mioł organki. Jdo wsi sie przikludziył jedyn karlus, kiery mioł gitara i dycki ku wieczoru groł i śpiywoł. To dziołchy siedziały pod jego chałupóm i słóchały, ale były fest cichutko, żeby ich nie usłyszoł, bo nie były tak śmiałe i dociyrne jak teraz. Moja mama ni miała ciyrpliwości szkubać, tóż jo chodziyła, choć żech była smarkato. Dowiedziałach sie moc o downych czasach i tradycji, te starki umiały tak piyknie opowiadać o utopcach, roztomańtych straszydłach i wróżbach. Starsze dziołchy śpiywały miyłosne pieśniczki, na kiere sie starki krziwo dziwały. Jo skiż jedne taki pieśniczki od mamy po pysku dostała. Podobała mi sie pieśniczka: "Gdym się na świat narodziyła". Jak to mama usłyszała, to była haja, a jo nie wiedziała o co. Mało coch miała gymba obaniało jeszcze na drugi dziyń, toch musiała iść na spowiydź, a jo nie wiedziała co to był za grzych. Młode dziołchy były przed wojnóm fest ciymne, teraz to juz szkolorz wiy na tymat te skrzipeczki. Panowoł jeszcze wtedy tyn pruski, surowy dryl, o nic sie ojcównie śmiało pytać. Dzieci i ryby głosu ni miały. 


Przez wojna były smutne szkubaczki, jak zaczły przichodzić telegramy z czornóm obwódkóm. W kożdej rodzinie zginył bliski abo dalszy krewny, było to tymbardzi bolesne, że ginyli za cudzo sprawa. Nie umieli ani po nimiecku godać, tóż my śpiywały yny kościelne pieśniczki, a cały czas w nerwach skoro jaki telegram przidzie. Gościny też były liche, przeważnie piykli pierniki ze syropu z cukrowe ćwikle, bo przeca cukier był na kartki, 1 kg na miesiónc. 


Po wojnie były wesołe szkubaczki, choć moc karlusów nie wróciyło. Ci, kierzi mieli to szczynści, opowiadali wice, a starki przymiyrały oczy. Uczyły my sie nowych pieśniczek kiere były nadowane w radiu. /Nikierym radia obstoły/. Najbardzi nóm sie podobały: "Mały, biały domek i chryzantemy". Zaczli my wracać do normalności. Karlusy, żeby nóm urozmajcic te szkubaczki, zaczli nas straszyć jak my szły do swojich chałup. Było o czym godać na drugi dziyń. To straszyni było nikiedy makabryczne, możno Wóm kiedy o tym opisza. Teraz już mało gynsi we wsi chowióm i mało gdo szkubie, Nima też tych wracków. Żeby przicióngnyć baby do szkubanio, robióm gościna kożdy dziyń. Jo też pora godzin szkubała, to mi po prostu rozum stanył! I to wcale nie była sobota! Pełne talyrze dortynsztików /nie yny jedna zorta/, a potym kartofelzalat z wósztlikami, a na kóniec jeszcze ajerkóniak! Tak se myśla, że to piyrzi by sie łacniejszy kupiyło.
Pozdrowio Was, miyli Czytelnicy Wasza Stazyja i życzy wszystkigo najlepszego w Nowym Roku.

Stazyja Bizoń

 


(c) Wszelkie prawa zastrzeżone. Isos & redakcja miesięcznika "U Nas", Gorzyce 2002.