Strona główna

powrót
spis artykułów
Zapisz artykuł
Cały numer DOC
Cały numer HTML
Skomentuj artykuł
dodaj komentarz
przeglądaj komentarze
< prosimy nie zmieniać tematu wiadomości >
   Wycieczki rowerowe

Przygraniczne położenie naszej gminy sprawia, że mamy doskonałą okazję poznać wiele atrakcyjnych miejsc po drugiej strony granicy, w Republice Czeskiej. Są to obiekty historyczne, które dowodzą częstej zmiany granic, kiedyś znacznie mniej trwałych niż obecnie. Jednym z takich obiektów są bunkry w Darkovicach - obecnie muzeum - cel naszej wycieczki. Czas przejazdu 5-6 godz. Ilość km ok. 40-45. Wyruszamy trasą znaną z wcześniejszych wycieczek, przez Uchylsko, Olzę, Zabełków, Chałupki do Silherovic. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w Gorzyczkach, Uchylsku, Olzie, Zabełkowie i Chałupkach pojawiło się oznakowanie trasy rowerowej Euroregionu Śląska Cieszyńskiego, o którym napiszę w jesiennym numerze. W Silheroicach warto poświęcić trochę czasu i zatrzymać się przy kościele, który znajduje się nieopodal wejścia do pałacu od strony dawnej oranżerii. Pałac opisano w nr. 11/70/98. A oto historia wsi i kościoła jaką napisano i włożono do kuli na wieży kościelnej w czasie remontu, który zakończył się 30 września 1869 roku. Fundatorem remontu kościoła był A.S. Rothschild, który jak cała jego rodzina nie był katolikiem. Projekt wykonał F. Flohr z Wiednia, a wykonawcą był mistrz Gloger z Chuckelnej. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 18 kwietnia 1377 roku, kiedy to okręg opawski był przydzielony wojewodzie Niclasowi, zaś książęta Venceli Przemko otrzymali wsie Petřkowice i Scholesdorf ( pierwotna nazwa Silherovic). Następna wzmianka pochodzi z roku 1480, która wspomina Jakuba ze Schillerzowitz. W jednym z listów wspomina się, że właścicielem Silherowic byli w roku 1576 Vencel a Johann w Vrbna.

W 1609 właścicielem wsi był Johan Pierlatowski, w 1674 roku właścicielem wsi było Kolegium Jezuitów w Opawie.

Jezuici w roku 1713 wybudowali filialny kościół, którego siedziba była w Hati. W 1773 roku właścicielem był hrabia Larysz, który w roku 1787 sprzedał wieś Johanowi Jindrzichowi. W 1835 roku wieś należała do barona Huberta von Stycker, który w roku 1844 sprzedał ją S.M. Rothschildowi z Wiednia. W roku 1852 wieś przeszła dziedzicznie na własność A.S. Rothschilda, który bardzo dużo zrobił jak pisze kronika dla zamku i parku. Miał przy tym gust i smak ci widać jeszcze dziś gołym okiem. Park w roku 1852 został znacznie rozszerzony, stajnie zostały przebudowana na Zameczek Myśliwski, przy pomocy pompy wodnej o mocy 60 koni mechanicznej (napęd parowy) z dworu Pasieki nad Odra tłoczono wodę 9 calowymi rurami do stawu Julianka skąd spływała ona do wszystkich oczek wodnych w parku i ogrodnictwie. W roku 1863 dobudowano 2 szklarnie, w których uprawiano kwiaty i warzywa. Kościół wybudowano w roku 1713, jak podaje dokument księdzem był w Hati wówczas Kunda, który odprawiał nabożeństwa w Silherovicach. W dalszej kolejności byli: Rzehulha, Weczerek, Zacharias, Wodka, Hraba, Izydor Novak, Simon Osmanczyk. Josef Lipka, Josef Prasek, Tomaś Dudek, Franciszek Hasenbeck i ostatni ksiądz, który złożył podpis na dokumencie Franciszek Mitschein farar z Hati z Silherovic.

Kościoły w Czechach są zamykane, stąd trzeba dowiedzieć się kiedy jest Msza aby można było zobaczyć wnętrze. Od kościoła jedziemy przez całą wieś w kierunku Hlucina. Na skrzyżowaniu za lasem skręcamy w prawo, po przejechaniu 3 km docieramy do celu naszej wycieczki - Muzeum w Darkovicach. Muzeum to jest czynne od 1 kwietnia do 31 października w czwartki i piątki od godz. 9.00 do 15.30, a w soboty, niedziele i święta od 11.00 do 17.00. Jest to cała sieć bunkrów, które zostały wybudowane w latach 1935-38. Bunkry są rozmieszczone na wzgórzach i tworzą tzw. Czeską Linie Maginota. Rozciągają się od Starego Bohumina - Surzychla, aż do miejscowości Haj. Ich zadaniem było utworzenie ochrony dla dróg, które wiodły do Hlucina z Silherowic, Hati, Vresiny, Darkovic. Głównym obiektem muzeum jest bunkier MO-S19 "Alej". Przedstawia on po rekonstrukcji budowlana i techniczno-wojskową doskonałość fortyfikacji lat 30-tych. Wnętrza i wyposażenie przedstawiają stan z roku 1938, największym unikatem jest zrekonstruowane uzbrojenie, a przede wszystkim działko przeciwczołgowe, wzór 36, jedyny kompletny egzemplarze w Czechach. Ponadto w skład uzbrojenia wchodziły 2 ciężkie karabiny maszynowe wz.37, lekki karabin maszynowy wz.27, wszystkie wyposażone w optykę. Całość uzupełnia łączność telefoniczna, instalacja elektryczna, wentylacja powietrzna wyposażona w filtry uniemożliwiające zatrucie powietrza, studnię o głębokości 47,9 m, WC, pomieszczenia do spania, do przechowywania broni i amunicji. Grubość stropu wykonanego z żelbetonu 250 cm, grubość ścian 275 cm. Każdy bunkier posiadał trzy wieżyczki pancerne do prowadzenia obserwacji oraz rażenia ogniem z broni maszynowej. Stan załogi maksymalnie do 36 żołnierzy. Zainteresowanych odsyłam do informatora, który wydało Slezske Muzeum w Opavie.

Po wyjściu z bunkra udajemy się drogą w kierunku zachodnim do oddalonego o kilkaset metrów następnego bunkra. Zachowując ostrożność można wejść na bunkier skąd można podziwiać panoramę całego rejonu. Przy dobrej pogodzie widać z jednej strony Ostrawę, a za nią Beskidy, patrząc na północ widać Pszów i Wodzisław. Trasą rowerową nr 5 jedziemy w dół do Darkovic, a następnie do Hati. Po dejechaniu do skrzyżowania skręcamy w lewo, a następnie w prawo w ścieżkę rowerową nr 6091. Przejeżdżając przez Hati warto odwiedzić miejscowy kościół zbudowany na wzgórzu. Trasą 6091 jedziemy przez całą wieś w kierunku przejścia granicznego Hat-Rudyszwałd. Rudyszwałd, wieś wzmiankowana ok. 1300 roku, neogotycki kościół parafialny p.w. Św. Trójcy z 1935 roku. Przy ul. Zabełkowskiej obok narożnika stodoły stoi krzyż pokutny z piaskowca. Ścieżką rowerową rozpoczynającą się obok baru jedziemy do Nowego Dworu, skręcamy w lewo do wsi, którą przejeżdżamy udając się w kierunku drogi Zabełków - Olza. Zachowując ostrożność włączamy się do ruchu i przez Olzę, Uchylsko wracamy do Gorzyc.

Literatura:

  • Historia Silherovic - Carl Exner
  • Informator Śląskiego Muzeum w Opavie 1997 r.
  • Informator Śląskiego Muzeum w Opavie 2000 r.
  • Sieć tras rowerowych Hluczyna.

Krzysztof Małek


 

(c) Wszelkie prawa zastrzeżone. Isos & redakcja miesięcznika "U Nas", Gorzyce 2001.