Strona główna

powrót
spis artykułów
Zapisz artykuł
Cały numer DOC
Cały numer HTML
Skomentuj artykuł
dodaj komentarz
przeglądaj komentarze
< prosimy nie zmieniać tematu wiadomości >
   Wójtowie Czyżowic

Józef Wilhelm Połomski pełnił funkcję naczelnika Gminy Czyżowice jako następca Wojciecha Kwiatonia, który jesienią 1945 roku podjął pracę w Starostwie Powiatowym w Rybniku. Warto zwrócić uwagę, że na pieczęci gminnej widnieje orzeł z koroną (jeszcze).

Wilchelm Połomski urodził się 14 marca 1901 roku w Marklowicach w górniczo-chopskiej rodzinie Franciszka i Marty z d. Rduch. Szkołę powszechną ukończył w Marklowicach. Skończywszy 14 lat podjął pracę pod ziemią na kopalni "Emma" ("Marcel") w Radlinie jako pracownik młodociany w latach 1915-1919. Jeszcze przed powstaniami śląskimi rodzina Połomskich przyprowadziła się do wsi Cisówka, nad niemiecko-polską już wówczas granicę, gdzie Franciszek Połomski kupił gospodarstwo rolne wraz z gospodą. Stała się ona wkrótce ośrodkiem życia konspiracyjnego. W kwietniu 1919 r. Józef Wilhelm Połomski przekroczył granicę, udając się na zgrupowanie powstańców śląskich do Piotrowic, skąd jako ochotnik zgłosił się do "Pułku Strzelców Bytomskich". Należał do grupy "Bytomiaków", która z powodzeniem walczyła z "Grewzschutz'em" na odcinku Wieruszów - Podzamcze. Blisko dwuletni pobyt w tym słynnym Pułku zakończył w stopniu starszego strzelca. W końcu 1920 r. został odkomanderowany do zadań związanych z walką plebiscytową na Górnym Śląsku. Dzięki zaś bliskości Cisówki do granicy polskiej, przewoził furmanką swego ojca broń i amunicję z dworca kolejowego w Próchnej na Śląsku Cieszyńskim należącym już do Bleki, do zabudowań swoich rodziców. Ponadto w porozumieniu z placówkę powstańczą, znajdującą się w Zebrzydowicach (Śląsk Cieszyński już wolny) poprowadził wraz z kolegami podziemny kabel telefoniczny do zabudowań swoich rodziców. Został on jednak przez Niemców wykryty i On wraz z swym Ojcem Franciszkiem zostali aresztowani i osadzeni w areszcie w Rybniku. Dzięki interwencji kontyngentu wojsk francuskich zostali po trzech dniach uwolnieni. Jako dobrze wyszkolony żołnierz polski wziął udział w III powstaniu śląskim uczestnicząc w walkach w zdobywaniu m.in. Jastrzębia Zdroju i Wodzisławia oraz na froncie pod Górą Św. Anny, za co został odznaczony "Śląską Wstęgą Waleczności i Zasługi - I klasy". Po III powstaniu śląskim wrócił na gospodarstwo rolne swych rodziców do Cisówki. W 1927 roku po sprzedaży przez nich tego gospodarstwa przeniósł się z nimi do Pszowa na tam zakupione gospodarstwo rolne. W dniu 15 października 1929 r. w Mszanie zawarł związek małżeński z Martą z d. Mitko ur. 27 stycznia 1907 r. w Mszanie córką zagrodnika Franciszka Mitko i Julianny z d. Gąsior. Urodziły się dwie córki: Gertruda i Anna oraz syn Franciszek, później naukowiec na Uniwersytecie Wrocławskim i "Solidarnościowy" senator z byłego woj. wrocławskiego w Senacie I kadencji. Józef Wilhelm Połomski przeniósłszy się ze swoją rodziną do Wodzisławia Śl. najczęściej wykonywał prace okresowe i dorywcze m.in. zajmował się handlem opałem. Tuż przed wybuchem II wojny światowej w 1939 r. nabył w Czyżowicach ok. 5 ha gospodarstwo rolne z zabudowaniami gospodarczymi przy dzisiejszej ul. Wiejskiej nr 34, na którym osiadł dopiero w 1941 r. Podczas okupacji został w 1943 r. powołany do "Wehrmacht'u" odbywając szkolenie wojskowe w Świdnicy, po czym został przewieziony do Danii. Korzystając z udzielonego mu pierwszego urlopu, do "Werhmacht'u" już nie wrócił, ukrywając się kolejno w: Boguminie, Marklowicach i na końcu w Ruptawie, aż do dnia wyzwolenia w marcu 1945. Stamtąd wrócił do swojej rodziny nadal zamieszkały w Czyżowicach. Tam włączył się do odbudowy życia gospodarczego i spółdzielczego. Był m.in. prezesem "Samopomocy Chłopskiej", naczelnikiem Gminy Czyżowice (o czym wspominam wyżej) urzędując w budynku przy dzisiejszej ul. Wodzisławskiej nr 80, a następnie w latach 1946-50 zastępcą wójta oraz wójtem gminy zbiorowej Wodzisław Śl. - Wieś utworzonej na przełomie 1945/46 r. z siedzibą w Wodzisławiu Śl. Należały do niej wsie, zwane gromadami: Czyżowice, Turza z Marusami, Turzyczka i Wilchwy. Po 1945 r. rozpoczęła się akcja zamiany obcobrzmiącym imion i nazwisk, w ramach której Jego imię Wilhelm zamieniono na imię Józef. W 1950 r. wrócił do pracy na swym gospodarstwie rolnym w Czyżowicach. Po II wojnie światowej za swą działalność został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1966 r.), Złotym Medalem Funduszu Odbudowy Stolicy, a za udział w powstaniach śląskich "Śląskim Krzyżem Powstańczym" (1959 r.) i awansem w 1971 r. na stopień podporucznika. Zmarł jako Józef Połomski 12 czerwca 1992 r. w Czyżowicach, a jego żona Marta 9 grudnia 1998 tamże.

Materiały źródłowe:

  • Jego życiorys.
  • Przekaz ustny Gertrudy Szujder z d. Połomski - córki, ur. w 1932 r., zamieszkałej w Czyżowicach.
  • Józef Musioł "Ślązacy". Śląski Instytut Naukowy. 1987 r.

Stanisław Sosna


 

(c) Wszelkie prawa zastrzeżone. Isos & redakcja miesięcznika "U Nas", Gorzyce 2001.